AĞIZ KOKUSU NEDİR? TANIMI ve SINIFLAMASI

Her kötü koku ağız kokusu değildir. Birey ve çevresi rahatsız değilse ağız kokusu yok kabul edilmelidir. Sabah kokusu ve diğer fizyolojik ağız kokuları hastalık değildir, tedavi edilemez. Sarımsak, soğan veya sigara ağız kokusu yapmaz. O halde ağız kokusu veya nefes kokusu deyince ne anlayacağız.

Ağız kokusunun tanımı

Bireyin kendisi veya sosyal çevresi tarafından algılanan,
Kabul edilemez seviyede ve çirkin olarak yorumlanan,
Vücudun içerisinde (endojen) üretilen,- A- Ağızdan, B- burundan veya C- nefesten veya bu üç yolun farklı kombinasyonları ile vücudun dışına atılan,
Kronik (en az 2 ay), kesintili veya kesintisiz olarak devam etmiş olan kokulara ağız kokusu adı verilir.
Bu kokuyu yayan canlıya ağız kokusu hastası denir.
Eğer ağız kokusuna sebep olan çirkin kokulu gaz(lar)ın vücuttan dışarı atılım yolları arasında akciğer ekspirasyon havası (nefes) var ise bu özel duruma nefes kokusu adı verilir.

Ağız kokusunun özellikleri

🔘 Bir kişi ağız kokusundan yakınıyorsa başka hiçbir ilave teste gerek olmaksızın o birey ağız kokusu hastasıdır. Ağız kokusu ağrı gibidir. Birey "var" diyorsa vardır. Eğer ölçülemiyorsa birey psikolojik vea nörolojik (Tip 5) ağız kokusu hatasıdır. Ama sonuç olarak ağız kokusu hastasıdır. Dışardan ölçülemediği için ağız kokusu bulunduğunu beyan eden bireye hasta değildir denilemez. Çünkü bazı ağız kokuları mevcuttur ama dışardan ölçülemez,
🔘 Bireyin kendisinin ağız kokusunu duyması şart değildir. Sosyal çevresinden biriler bireyde ağız kokusunu sözcüklerle, (ima yolu ile değil) tarif ediyorsa, bu birey ağız kokusu hastası kabul edilir,
🔘 Hem bireyin kendisi hem de sosyal çevresi çirkin koku tespit edemiyor ise, halitometre ile yapılan koku ölçümü yüksek bulunsa bile ağız kokusu yok kabul edilmelidir,
🔘 Bireyin hem kendisi veya sosyal çevresi bir ağız kokusunun varlığını tespit ediyor fakat bu kokuyu rahatsız edici bulmuyorsa ağız kokusu hastası kabul edilmez,
🔘 Hayvanlar da ağız kokusu hastası olabilir,
🔘 Akut ağız kokusu yoktur. Geçici flora değişiklikleri (tonsillit, rinit, akut farenjit, antibiyotik kullanılması vs) sebebi ile ortaya çıkan ve iki aydan kısa devam eden kokular, ağız kokusu hastalığı değildir.
🔘 Yemek (diyet) kokuları ağız kokusu değildir. Sarımsak ağız kokusu yapmaz, sarımsak kokusu yapar. Sigara ağız kokusu yapmaz, sigara kokusu yapar. Soğan ağız kokusu yapmaz, soğan kokusu yapar. Ağız kokusu vücudun içinde üretilir. Dışardan alınan kokulu cisimler ağız kokusu değil diyet kokusudur,
🔘 Ağız kokusu tanımı halitometrik ölçümlerden bağımsızdır. Halitometre ağızdaki kokuyu kaç gösteriyor olursa olsun ağız kokusu için belirleyici değildir. Çünkü bazı ağız kokuları popüler halitometrelerin duarlı gaz profilinin dışında olabilir.

Ağız kokusunun etyolojik (sebebine göre) sınıflaması

Tip 1 ağız kokusu:

dil sırtına biriken protein artıkların bakteriler tarafından parçalanması ile meydana gelir. Proteinlerden abzıları (sistein ve sistin) kükürt familyası gazları üretirken, methionin ise indol ve metil sülfit üretir. Karbonhidratlar kokusu hidrojen üretirken, üre ise amonyağa dönüşür. Ağızda yüzlerce hatta binlerce kokulu gaz bulunmaktadır. Bunlar 1) Kükürtlü, 2) Azotlu 3) Organik ve 4 ) Parlayıcı gaz grubundandır

Tip 2 ağız kokuları:

Burun-akciğer arasında üretilen çirkin kokulu inflamatuar gazlar sebebi ile ortaya çıkar. Sıklıkla tonsillit, farinjit ve sinüzit gibi hastalıklara eşlik eder.

Tip 3 ağız kokusu:

Midedeki gazlar çirkin kokulu ise ve mide kapağında sızıntı fazla ise ortaya çıkar. Bu ağız kokusu modeli yok denecek kadar nadirdir. Fevkalade seyrek görülür. Yatalak olan, mide ameliyatları geçiren, kanlı kusma kanlı ishal , karın kırampları ve buna benzer ağır hastalıkları bulunan bireylerin dışında pek rastlanmaz.

Tip 4 (nefes) kokusu:

Kan içerisinde çözünmüş gazların akciğer havasına geçmesi ile ortaya çıkar. Böbrek, karaciğer, gut, kanser, metabolik hastalıklar, şizofreni, kalp yetmezliği, kabızlık, laktoz intoleransı, Celiac ve Chron hastalığı ve buna benzer hastalıklar nefeste kokulu veya kokusuz bazı gazların oluşmasına sebep olabilir. Bu konuda detaylı bilgi bu sayfada ↗ bulunmaktadır.

Tip 5 (subjektif) ağız kokusu:

Bireyin kendisinden başka hiç kimsenin algılamadığı kokulardır. İki türlüdür:
★ Nörojenik form: Gerçekten koku algısı vardır, ama bizler bilmeyiz. Örneğin: retronasal olfaksiyon (genizden koku alma), kemosensor disfonksiyon (tat-koku algısını karıştırma), koku halüsinasyonu, fantozmi (olmayan kokuyu almak). Hepsine birden self halitosis denir.
★ Psikojenik form: Gerçek bir koku algısı yoktur, birey koku aldığını zannetmektedir. Örneğin halitofobi, halitosis obsesyonu, delüsyonel halitosis gibi. Son ikisine imajiner halitosis denir. Bu konuda detaylı bilgi bu sayfada ↗ bulunmaktadır

Tip 0 (fizyolojik) ağız kokuları:

bütün ağız kokusu çeşitlerinden biraz ve makul oranda herkeste bulunur. Bireyde mevcut olan her çeşit ağız kokusunun sosyal bakımdan tolere edilebilir miktarlarının toplamına verilen isimdir. Tedavi edil(e)mez. Bu kokuyu kabullenmek mümkün ve gereklidir. Fizyolojik kokudan rahatsız olmak normal değildir, bu durum sıklıkla halitofobi hastalarında görülür. Aşağıdakiler fizyolojik ağız kokularıdır. Tedavi etmeye çalışmamak gerekir:

Sabah kokusu,
Diyet kokusu,
Zemin kokusu,
Geçici metabolik kokular,
Yaşlılıkta ağız ve nefes kokusu,
Gebelikte ağız ve nefes kokusu,
Menstürasyon ve ovülasyonda ağız ve nefes kokusu
Açlıkta nefes kokusu,
İlaç kullanımı ile gelişen ağız ve nefes kokusu.

Soru sor

Hakkımda

Halitorium ağız kokusu ölçüm ve teşhis muayenehanesi

Ağız kokusu ölçen cihaz-Halitor

ağız kokusu nasıl ölçülür

Ağız kokusu konusunda dünyada ve ülkemizde neler yaptım

Ağız kokusunda bu günkü durum

Ağız kokusu neden olur

Ağız kokusu için hangi doktora gidilir?

eposta yaz

Kaynaklar:
1- Aydın M. , Harvey-Woodworth CN. Halitosis: a new definition and classification. Br Dent J, 2014; 217: E1 doi 10.1038/sj.bdj.2014.552
2- Aydin M, Bollen CM, Özen ME. Diagnostic Value of Halitosis Examination Methods. Compend Contin Educ Dent. 2016 37(3):174-178
3- Özen ME, Aydin M. Subjective halitosis: definition and classification. J N J Dent Assoc, 2015; 86(4):20 -24.
4- Aydin M. Özen ME. Kirbiyik U, Evlice B, Ferguson M, Uzel I. A new measurement protocol to differentiate sources of halitosis. Acta Odontol Scand., 2016, 11:1-5 DOI: 10.3109/00016357.2016.1163732
5- Aydın M. Ağız kokusunu anlamak ve sınıflamak. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac Surg-Special Topics 2016;2(1):5-16
6- Aydın M. Ağız Kokusu Muayane Yöntemleri ve Güvenilirlikleri. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac Surg-Special Topics 2016;2(1):17-30
7- Aydın M. Teşhisten Tedaviye AĞIZ KOKUSU. Nobel kitabevi, 2008, İstanbul